Meyveli Dondurma (Sorbe, Sorbet, Sorbetto)

Sadece meyve ve şeker ile yapılan dondurmadır sorbe. Meyeli dondurmanın olabilecek en saf halidir. Pandos Dondurmada meyveli dondurmaları bu şekilde hazırlamaktayız. Bugünlerde dondurmacılarda bir karmaşa oluyor meyveli dondurma dendiğinde. Daha buzlu sorbeler veya sütle hazırlanan dondurmalar biraz karışıyor.

Neden mi?

Türkçe’de dondurma hem sütlü hemde sütsüz yapılan çeşitler için ortak bir addır. Süt kullanılarak hazırlanan meyveli dondurmalar ile süt kullanılmadan sadece meyve ve şeker ile hazırlanan dondundurmaları birbirinden ayırmak için (sorbe) ifadesini kullanmaktayız.

Peki ya Sorbe, Sorbetto & Sorbet Konusu…

Ülkemizde sorbe ifadesini kullanıyoruz. Ancak sorbet ve sorbetto ifadeleride geçiyor dondurmacılarda. Bu karmaşa aslında dünyada da olan bir ifade karışıklığı. İtalyan’lar Sorbetto derken, Fransız’lar Sorbet diyor. Yer yer insanlar Fransız’ların kullandığı Sorbet’i, yer yer de İtalyan’ların kullandığı Sorbetto tanımını kullanmaktadır. İkiside tümüyle aynı ürünün adıdır ve ikisi de doğrudur. Ülkemizdeki “sorbe” ifadesi, Türk Dil Kurumu’nda geçmemekte, ancak halk tarafından kabul edilmiş bir kelime olmuştur. Sorbe, sorbet, sorbetto hepsi meyve ve şeker ile hazırlanan, içinde süt ürünü barındırmayan dondurmanın adıdır.

Sorbenin Tarihsel Çıkış Noktası Araplar

Sorbenin kökü ne İtalyan ne de Fransız icadıdır. Kelime şerbet kelimesinden türemiştir. Benzerlik aşikardır, yabancı dilde sherbet – sorbet olmuştur, İtalyanca’da sorbetto. Şerbet o dönemde arapların meyve özlerinden yaptığı, soğuk servis edilebilmesi için buzla karıştırılarak hazırladıkları soğuk, şekerli meyveli içecektir. Özü haçlıların, müslümanlardan gördükleri şerbeti, dondurma haline getirip, buna isim vermeleridir.

Günümüzde “sorbe” ifadesi süt içermeyen dondurmalar için bir genelleme halini almaktadır. İngilizce karşılığı (water-ice made), sulu-buz olarak geçer.

Geçenlerde tatlı bir şeyler olsa da yesek dedik. Ama hafif olsun, içinde de yağ olmasın diye iç geçiriyorduk. Meyve yemek aslında en faydalısı olurdu, ancak meyve bu tatlı isteğini kesmeyecekti. Daha tatlı bir şeyler ne olabilirdi?

5-10 dakika düşündükten sonra, ampul yandı. Meyveli dondurma (Sorbe) yapacaktım. Hem yağ yoktu, hem tatlıydı hem de içinde bolca meyve olacaktı. Çokta hızlı ve kolayca yapılabilirdi (tabii dondurma makineniz var ise). Hangi meyveden yapsak diye düşünmeye başladık. Buzlukta dondurulmuş vişne vardı, neden olmasın diyip indirdik vişneleri…

Vişneli Dondurma (Sorbe) Tarifi.

Tarif basit;

Vişne                                    1 kase

Şeker                                    1 su bardağı

Su                                          1 su bardağı

Üç malzemeyi bir kaba koyuyorsunuz.

Blender ile iyice çekiyorsunuz. 1 dakika yeterli olacaktır.

Dondurma makinenize karışımı dökün.

İstenilen kıvama gelince dondurmayı makineden alıp, buzluğa kaldırın.

Vişneli dondurmayı ne kadar zamanda yaptığımı sizler için ölçtüm. Toplamda 40 dakika içinde taptaze dondurmam hazırdı. Bunun sadece 10 dakikası siz çalışıyorsunuz geri kalan 30 dakika makine çalışıyor.

Vişneli dondurma tatlı krizimizin önüne geçti. Kışın dondurma yenmez diye düşünenlerdenseniz, yazdan beri dondurmayı çok özlemişiz. Eminim sizlerde özlemişsinizdir…

Dondurma Yapmanın Sırrı?

Dondurma yapmaya başlamadan önce dondurmanın ne olduğuna bakalım. Dondurma süt bazlı veya su bazlı bir karışımın soğutularak karıştırılması ile elde edilen bir tatlıdır. Basitçe meyveli bir dondurma şeker ve meyve suyundan ibarettir. Meyve suyunu alıp buzluğa koyarsanız dondurma yerine buz elde edersiniz, buz ile dondurmayı ayıran sihirli element şekerdir.

Sorbe Nedir? Kökü Nereden Gelir?

Yazın en serinletici, damaklarda buz gibi bir serinlik bırakan dondurmalar genelde saf meyveli olanlardır. Son zamanlarda İtalyan dondurmacılarında Sorbe(Sorbetto) olarak karşımıza çıkıyorlar. Aslında günümüze en yakın meyveli dondurma yapımı tarihte Hz.Muhammed dönemine dayanmakta. Meyve sularını dışı buz ve tuz karışımı ile dolu bir kaba koyarak yaparlarmış. Sorbetto kelimesinin kökeni de çok iyi bildiğimiz bir kelimeden ?şerbet? den gelmektedir.

%100 Doğal Taze Meyveli Dondurma

Şimdi taptaze meyvelerden, gerçek bir meyveli dondurma yapmak için gereken malzemeleri sıralayalım. 3 adet iri şeftali, yarım su bardağı şeker, bir su bardağı su, birkaç damla limon suyu.

Bu formülü şeftaliden daha tatlı meyvelerde şekeri azaltarak daha ekşi meyvelerde de biraz artırarak uygulayabilirsiniz.

Damak tadımız çocukluktan oluşmaya başlar ve büyüdükçe zenginleşir. Gelato taze malzemeler ile yapılan taze dondurmadır. İtalyanların yemek kültürlerinin kökünde olan tazelik ve basitlik; Gelato?da daha az yağ ve şeker, daha çok meyve ve çeşniler( kahve, kakao gibi) olarak ortaya çıkıyor.

Yaz aylarında dondurmayı özellikle çocuklar severek fazla miktarda tüketiyor. Aileler bu tüketimi çocuklarının yararına çevirebilirler. Elbette her şeyin fazlası zarar, ancak daha az yağ ve şeker tüketmelerini bu şekilde sağlayabilirsiniz. Orijinal tariflere bağlı kalarak gelato üreten yerlerde sorbe adı altında  dondurmaların   %30?u ve daha fazlası saf meyve olabiliyor.  Çocuklara meyve yedirmenin bir başka yolu olarak da gelato düşünülebilir.

Damak tadı ve yemek seçme alışkanlığı da çocukluktan başlar. Aileler ne kadar saf, tatlandırıcılar içermeyen, taze yiyecekleri çocuklarına verirlerse onlarında damakları bu tadı sever bu tada alışır. Böylece çocuklarımızı korumaya çalıştığımız bir çok yapay ürünü, kendileri beğenmemeye başlarlar.

Gelato sadece tozdan yapılmış seri üretim dondurmaların bir alternatifi. Diğer fabrikasyon ürünlerin taze ve doğal ikamelerini çocuklarınıza sundukça onlarda buna alışacak ve daha sağlıklı, iyi beslenme alışkanlıkları olan yetişkinler olacaktır.

Not: Sorbe su, şeker ve meyveden oluşan dondurmalardır. Süt asla bulunmaz, saf meyve tadı en çok bu çeşitte ortaya çıkar. Yapılışından ötürüde yağ içermez.


Vanilyalı gelato benim en sevdiğim tatlardan biridir. Fotoğraftaki vanilaylı gelato ise benim bu tarifi ilk denememdi. Ülkemizde vanilyalı olarak anılan yöresel dondurmacılarda sorduğunuz zaman içinde genelde sahlep olduğunu söylerler. Gelato dükkanlarında (Gelateria) ise vanilyalı dondurmanın içinde süzmemişlerse gerçek vanilya çekirdeklerini görürsünüz.

Bugün vereceğim Gelato tarifinde ise klasik beyaz dondurmadan biraz çıkıp, daha kremamsı bir dondurma yapacağız. Bunun için yumurta sarısı kullanacağız.

Vanilyalı Gelato Tarifi:

500gr       Süt

50gr         Krema (taze krema)

120gr       Şeker

1 adet      Yumurta sarısı

1 çubuk     Vanilya

1 adet       Rende limon kabuğu ( sadece dış sarısı)

Hazırlanış:

  1. Çubuk vanilyayı boylamasına ortadan ikiye kesin. İçindeki çekirdekleri bıçak ile sıyırın. Çekirdekleri tencerenizdeki sütün içine atın.
  2. Sütün içine kremayı ekleyip, ocağın altını açın. Limon kabuklarını ekleyin ve sütünüzü karıştırmaya başlayın.
  3. Ardından şekeri ve yumurtayı içine atın. Bu aşamada gerekirse yumurtanın omlet olmaması için ateşi kısıp çok hızlı karıştırabilir yada yumurtayı ayrı bir kapta sıcak sütle karıştırıp biraz ısıttıktan sonra karışımınıza ekleyebilirsiniz.
  4. Karışımınız kaynama noktasına geldiğinde ocaktan alın ve karıştırarak soğutmaya devam edin.
  5. Karışım soğuyunca en az bir gece buzdolabında dinlendirin.
  6. Ertesi gün gelato karışımınız hazır olacaktır. Bu karışımı dondurma makinanıza atın ve istenen kıvama gelene kadar çalıştırın.
  7. Gelato’nuzu koyacağınız kabı önceden soğutun. Vanilyalı gelato hazır olunca makinadan alın ve buzluğa kaldırın. Afiyet olsun…

Bu tarif ve diğer sütlü tarifler, basit görünselerde bir dondurma makinası olmadan iyi sonuç alması zor olan tarifler. Gelato yerine Sorbetto(Sorbe) tarzı dondurmaları yapmak daha kolay oluyor.